مراحل و شرایط ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل در دوران مدرسه

امروزه سیستم آموزشی کشور برای ایجاد عدالت آموزشی، فرصتی را ایجاد کرده است که افراد امکان ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل را داشته باشند. بدین ترتیب افرادی که خواسته یا ناخواسته مجبور به ترک تحصیل شده‌اند، می‌توانند در یک موقعیت بهتر، تحصیلات خود را ادامه دهند.

این به این دلیل است که در هر کشوری، داشتن سواد از اهمیت بسیاری برخوردار است و امروزه دولت‌ها به دنبال بالا بردن سطح دانش افراد جامعه هستند. در کشور ما نیز بالا بردن سطح سواد و آگاهی مردم بسیار اهمیت دارد و اقدامات بسیاری در راستای بالا بردن سواد و آگاهی مردم انجام شده است.

همان‌طور که مشاهده می‌کنید در سال‌های اخیر سطح بی‌سوادی کشور بسیار کاهش یافته و افراد حتی در روستاهای دورافتاده نیز به دنبال سوادآموزی هستند؛ اما متاسفانه همچنان افرادی وجود دارند که بنا به دلایلی امکان راه‌یابی به مدرسه را ندارند و یا اینکه بعد از یک دوره تحصیل در مدرسه، مجبور به ترک تحصیل می‌شوند.

در همین راستا، ممکن است که بسیاری از افراد با شرایط و مراحل ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل آشنایی نداشته باشند و این فرصت را از دست داده و به آرزوهای خود نرسند. این افراد همواره در حسرت رسیدن به موقعیت تحصیلی ایده‌آل خود خواهند ماند. ما در این مقاله سعی داریم که مراحل و شرایط ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل را توضیح دهیم تا همه افراد بتوانند از فرصت‌های تحصیلی خود به بهترین شکل بهره‌مند شوند؛ بنابراین توصیه می‌کنیم که این مقاله را بخوانید تا اگر کسی در این زمینه به کمک و راهنمایی نیاز داشت، بتوانید بهترین مسیر را به او نشان دهید.

 در صورتی که افراد بعد از ترک تحصیل، بخواهند دوباره به تحصیل خود ادامه دهند، یا باید شرایط سنی لازم را برای مقطع موردنظر داشته باشند که در این‌صورت در یک مدرسه معمولی ادامه تحصیل خواهند داد و یا باید در مدارس شبانه (بزرگسالان) ثبت‌نام کنند.

 

برای ادامه تحصیل بعد از چند سال ترک تحصیل به کجا مراجعه کنیم؟

دلایل متعددی وجود دارند تا یک دانش‌آموز ترک تحصیل کند. برخی از این دلایل، مانند بیماری، ناخواسته هستند و برخی دیگر ممکن است به دلیل موقعیت خانوادگی یا اجتماعی بر فرد تحمیل شوند؛ بنابراین دانش‌آموز می‌تواند با برداشتن موانع و هموار کردن موقعیت، برای ادامه تحصیل اقدام کند. با بررسی لیست مدارس بزرگسال متوجه این موضوع خواهید شد که مدارس متعددی برای ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل وجود دارد.

البته افرادی که کاملا بی‌سواد هستند، برای سوادآموزی باید به دفاتر نهضت سواد آموزی مراجعه کنند؛ اما افرادی که در مقطع ابتدایی یا متوسطه اول و دوم ترک تحصیل کرده‌اند، در صورتی که شرایط سنی را داشته باشند، می‌توانند در مدارس معمولی ثبت‌نام کنند؛ اما اگر سن آن‌ها از حداکثر سن مورد نیاز برای هر پایه تحصیلی بیشتر باشد، باید به مدارس بزرگسالان مراجعه کنند.

نکته: افرادی که سواد خواندن و نوشتن دارند؛ اما مدرک ابتدایی ندارند، می‌توانند به‌صورت داوطلب آزاد ثبت‌نام کرده و مدرک پایه ششم را دریافت کنند.

در حالت کلی افراد برای ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل می‌توانند به یکی از روش‌های زیر اقدام کنند.

1. مراجعه به مدارس معمولی مانند همه دانش‌آموزان؛ در صورتی که فرد مدت زمان زیادی از ترک تحصیلش نگذشته باشد و شرایط سنی را دارا باشد
2.  مراجعه به نهضت سوادآموزی برای افراد بزرگسال بی‌سواد
3.  مراجعه به یکی از مدارس بزرگسال محل سکونت برای افرادی که در یکی از پایه‌های دبستان یا متوسطه اول و دوم ترک تحصیل کرده‌اند و سن آنها بیشتر از حداکثر سن مجاز است.
4.  ثبت‌نام به‌عنوان داوطلب آزاد در امتحانات نهایی ششم برای افرادی که سواد خواندن و نوشتن دارند؛ اما مدرک ابتدایی ندارند.
5.  ثبت‌نام به‌عنوان داوطلب آزاد در امتحانات نهایی دوره متوسطه اول یا دوم، برای افرادی که مدرک نهایی این مقاطع را ندارند.

شرایط ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل در دوران دبستان

عوامل متعددی وجود دارد که یک فرد مجبور به ترک تحصیل شود. ازجمله این عوامل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. بیماری
2.  تاخیر در ثبت‌نام
3.  مشکلات قانونی
4.  اجبار خانواده
5.  تنبلی و بی‌توجهی خود دانش‌آموز

اما ممکن است که بعد از مدتی این فرد بخواهد که با رفع موانع، دوباره به کلاس و مدرسه بازگردد؛ البته نکته‌ای که باید به آن توجه داشته باشید، این است که افرادی که برای ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل در دوره دبستان اقدام می‌کنند، در سه گروه دسته‌بندی می‌شوند. این سه گروه عبارت‌اند از:

1.  افراد بی‌سواد مطلق
2.   افراد کم‌سواد
3.  افرادی که مدرک نهایی دبستان را ندارند؛ اما سواد ششم ابتدایی را دارند و می‌خواهند با تحکیم سواد به مقطع بالاتر بروند.

بیشتر بخوانید: وقفه تحصیلی و شرایط بازگشت به مدرسه

در صورتی که دانش‌آموزان هر سه گروه شرایط سنی لازم را داشته باشد، می‌تواند در یک مدرسه معمولی همراه با سایر دانش‌آموزان دبستان ادامه تحصیل دهد.

در صورتی که فرد شرایط سنی لازم را نداشته باشد، یعنی سن او بیشتر از 15 سال باشد، وضع کمی فرق می‌کند. درواقع افراد بی‌سوادی که بالای 15 سال دارند، برای سوادآموزی باید در نهضت سوادآموزی ثبت‌نام کنند.

افرادی که کم‌سواد هستند، یعنی می‌خواهند در پایه‌های دوم تا ششم ثبت‌نام کنند، در صورتی که بالای 15 سال داشته باشند، باید به مدارس بزرگسالان مراجعه کنند و افرادی که سواد خواندن و نوشتن را دارند (تقریبا دوره ابتدایی را گذرانده و تنها مدارک ششم را ندارند)، می‌توانند به‌صورت داوطلب آزاد در امتحانات نهایی شرکت کرده و مدرک پایه ششم را دریافت کنند.

شرایط ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل در دوران متوسطه اول و دوم

افرادی که مدرک ابتدایی را دارند و می‌خواهند در دوره متوسطه اول ثبت‌نام کنند، درصورتی که شرایط سنی لازم را داشته باشند، می‌توانند با مراجعه به لیست مدارس شهر خود، مدرسه نزدیک به محل سکونت خود را انتخاب کرده و ثبت‌نام خود را انجام دهند. مدارس تهران و سایر شهرهای کشور برای ثبت‌نام این دانش‌آموزان محدودیتی نخواهند داشت.

شرایط سنی برای ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل برای دوره متوسطه اول و دوم در مدارس معمولی به‌صورت جداول زیر است.

افرادی که سن آن‌ها بیشتر از حداکثر سن مجاز باشد، باید در مدارس بزرگسالان ثبت‌نام کنند و به تحصیلات خود ادامه دهند. البته دانش‌آموزانی که برای ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل در دوره متوسطه اقدام می‌کنند، باید به موارد زیرتوجه داشته باشند.

1.  افرادی که برای دوره متوسطه اول در مدارس بزرگسالان ثبت‌نام می‌کنند، باید 105 واحد را به‌صورت ترم به ترم در مدت 2.5 الی 3 ترم بگذرانند.
2.  در صورتی که فرد در پایه نهم شرکت کرده و مردود شود، درصوت داشتن حداقل 16 سال می‌تواند در مدرسه بزرگسالان ثبت‌نام کرده و دوباره در دروس مردودشده شرکت کند.
3.  دانش‌آموزانی که مدرک ابتدایی را دارند، برای دریافت مدرک دوره متوسطه اول، می‌توانند در آزمون خرداد ماه دوره متوسطه اول که توسط آموزش و پرورش برگزار می‌شود، شرکت کنند. بدین ترتیب دانش‌آموز می‌تواند تمام درس‌های دوره متوسطه اول را امتحان داده و در صورت قبولی مدرک دوره متوسطه اول را بگیرد؛ البته این دانش‌آموزان باید حداقل 18 سال تمام داشته باشند.
4.  افرادی که دارای معلولیت هستند و یا متاهل بوده و نمی‌توانند به‌صورت حضوری در کلاس‌ها شرکت کنند، می‌توانند در کلاس‌های غیرحضوری ثبت‌نام کنند؛ البته ثبت‌نام به‌صورت حضوری خواهد بود.
5.  دانش‌آموزان پسر که مشمول خدمت سربازی هستند، اگر در مدارس غیرحضوری ثبت‌نام کنند، مجاز به اخذ معافیت تحصیلی هستند.

با این تعاریف حتما به این نتیجه رسیده‌اید که سیستم آموزشی کشور، شرایطی را فراهم کرده است تا افرادی که به هر دلیل ترک تحصیل کرده‌اند، بتوانند در زمان و موقعیت بهتری به تحصیلات خود ادامه دهند؛ بنابراین همه افراد که به ادامه تحصیل علاقه‌مند هستند، در هر سن و هر شرایطی که باشند، راه‌هایی در پیش روی خود دارند تا به هدف برسند.

مراحل ثبت‌نام مدرسه بعد از ترک تحصیل

همان‌طور که قبلا نیز به آن اشاره شد، در صورتی که افراد بعد از ترک تحصیل، بخواهند دوباره به تحصیل خود ادامه دهند، یا باید شرایط سنی لازم را برای مقطع موردنظر داشته باشند که در این‌صورت در یک مدرسه معمولی ادامه تحصیل خواهند داد و یا باید در مدارس شبانه (بزرگسالان) ثبت‌نام کنند.

فرد برای ثبت‌نام در مدارس بزرگسالان یا مدارسی که آموزش از راه دور دارند، می‌تواند به سایت آموزش و پرورش به نشانی dei.medu.ir مراجعه کرده و فهرست مدارسی را که آموزش از راه دور دارند، مشاهده کند.

فرد با مشاهده این لیست، می‌تواند نزدیک‌ترین مدرسه به محل سکونت خود را انتخاب کرده و برای ادامه تحصیل در آن مدرسه ثبت‌نام کند. ثبت‌نام این مدارس معمولا در مهرماه است و به‌صورت حضوری انجام خواهد شد؛ اما دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول و دوم می‌توانند به‌صورت غیرحضوری ادامه تحصیل دهند. البته برای رشته‌های فنی‌وحرفه‌ای یا کاردانش که کلاس‌های عملی دارند، امکان تحصیل غیرحضوری در تمامی دروس وجود ندارد. این دانش‌آموزان مجبور هستند که در کلاس‌های عملی حضور داشته باشند.

بیشتر بخوانید: معرفی سایت‌های مهم آموزش و پرورش

برای ثبت‌نام در مدارس بزرگسالان، هر دانش‌آموز باید مدارکی را در زمان ثبت‌نام ارائه دهد. به‌عنوان مثال مدارک موردنیاز برای ثبت‌نام در مدارس بزرگسالان برای دوره متوسطه دوم شامل موارد زیر می‌باشد.

1.  پرونده سنوات گذشته دانش‌آموز در مقطع متوسطه
2.  کارنامه سال هفتم، هشتم و نهم
3.  گواهی‌نامه + توصیه‌نامه مقطع متوسطه اول
4.  6 قطعه عکس 4*3
5.  کپی شناسنامه و کارت ملی دانش‌آموز
6.  مدارک پزشکی، بهزیستی و یا ایثارگری برای دانش‌آموزان مشمول هرکدام از این شرایط
7.  ارائه مدارک برای تعیین تکلیف نظام وظیفه برای دانش‌آموزان مرد
8.  ارائه مدرک برای تعیین وضعیت اتباع خارجی
9.  شهریه

معمولا ثبت‌نام در مدارس بزرگسالان هزینه‌ای خواهد داشت که هر دانش‌آموز باید به ازای هر واحد تحصیلی مبلغی را پرداخت کند. این شهریه در مقابل مدارس غیرانتفاعی، مبلغ ناچیزی است و برای افرادی که می‌خواهند به‌صورت غیرحضوری ادامه تحصیل دهند، شامل یک شهریه ثابت و یک شهریه متغیر خواهد بود.

باید توجه داشته باشید که شهریه ثابت برای ترم تحصیلی یا ترم تابستان در این مدارس متفاوت است و معمولا شهریه ثابت ترم تابستان نصف شهریه ثابت ترم تحصیلی است. البته همان‌طور که گفته شد، داوطلبان تحصیل در مدارس بزرگسالان برای اطلاع از لیست مدارس و جزئیات ثبت‌نام می‌توانند به سایت مدیریت از راه دور وزارت آموزش و پرورش به نشانی dei.medu.ir مراجعه کنند و از جزئیات ثبت‌نام مطلع شوند.

جمع‌بندی

آموزش و پرورش برای افرادی که به هر دلیل مجبور به ترک تحصیل شده‌اند، شرایطی را فراهم کرده است تا هر زمان که تصمیم گرفتند دوباره تحصیلات خود را ادامه دهند، محدودیتی برای آنها وجود نداشته باشد؛ بنابراین افرادی که به ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل فکر می‌کنند، می‌توانند باتوجه به شرایط سن، مقطع تحصیلی موردنظر، موقعیت اجتماعی و خانوادگی تحصیلات خود را به‌صورت حضوری یا غیرحضوری ادامه دهند.

در یک تعریف کلی، افراد بزرگسالی که کاملا بی‌سواد هستند، می‌توانند در نهضت سوادآموزی ثبت‌نام کنند و سایر افراد که سن بالای 16 سال دارند، این امکان را خواهند داشت تا در مدارس بزرگسالان ادامه تحصیل دهند.

باتوجه به توضیحات داده شده، امیدواریم که پاسخ همه سوالات خود را درباره ادامه تحصیل بعد از ترک تحصیل گرفته باشید. درصورتی که سوالی در ذهنتان باقی مانده است، حتما برای ما در زیر همین مقاله بنویسید تا پاسخ سوال خود را بگیرید.